Επιλεγμένα μηνύματα για ασφάλεια μπαταριών, φορτίσεις, mAh και άλλα

[Atmos]

Εδώ θα μπαίνουν μερικά επιλεγμένα μηνύματα σχετικά με τις μπαταρίες, τους φορτιστές, τα Volt, τα Ohm κτλ.
Τα μηνύματα θα μπαίνουν με παράθεση από το αρχικό μήνυμα. Κάνοντας κλικ πάνω στον τίτλο τής παράθεσης θα οδηγηθείτε στη συζήτηση στην οποία δημοσιεύτηκε το κάθε μήνυμα. Εκεί μπορείτε να δείτε και αν υπάρχουν και άλλες γνώμες σχετικά με το ζήτημα, κατά πόσο έγιναν αποδεκτές κτλ.

Μην ξεχνάτε και το άρθρο της Εγκυκλοπαίδειας του η.τ. σχετικά με τις μπαταρίες με πολλές εικόνες και επεξηγήσεις εδώ: ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ

[Atmos]

Μπαταρίες και mah


Με τα mah (μιλιαμπέρ ανά ώρα) προσδιορίζουμε κυρίως τη διάρκεια της μπαταρίας σε συγκεκριμένη χρήση από πλήρη φόρτιση έως πλήρη εκφόρτισή της.

Έτσι αν μία μπαταρία είναι 250 mah σημαίνει ότι θα διαρκέσει μέχρι να εκφορτιστεί πλήρως:

1h σε ένα κύκλωμα αν ή ένταση του ρεύματος στο κύκλωμα αυτό είναι 250ma (μιλιαμπέρ)

1/2h σε κύκλωμα 500ma
15 min σε κύκλωμα 1000ma (1Αμπέρ)
κ.λ.π.


Τι άλλο όμως μπορούν να προσδιορίσουν τα mah μιας μπαταρίας;

Προσδιορίζουν τα μέγιστα ma (ένταση ρεύματος) στα οποία επιτρέπεται να δουλεύουν σύμφωνα με τις προδιαγραφές λειτουργίας τους.

Έτσι στα χαρακτηριστικά που δίνει ο κατασκευαστής στο Datasheet της μπαταρίας αναγράφονται π.χ. το μέγεθός της, ο αριθμός κύκλων φόρτισης - εκφόρτισης, ο μέγιστος επιτρεπόμενος ρυθμός φόρτισης, καθώς και τα μέγιστα συνιστώμενα μιλιαμπέρ λειτουργίας με την κωδικοποίηση C (π.χ. 1C, 2C, 10C κ.λ.π.).

Τι σημαίνει όμως ο κωδικός 1C ;

1C σημαίνει ότι η μπαταρία αυτή έχει προδιαγραφές καλής λειτουργίας σε κύκλωμα με ανώτερη ένταση τόση όση μία φορά τα mah της.

π.χ. μπαταρία με προδιαγραφές 250mah, 1c, 1000κύκλοι λειτουργίας σημαίνει ότι:

Σε κύκλωμα με ένταση 250ma θα εκφορτιστεί πλήρως σε 1h και θα έχει καλή λειτουργία εντός προδιαγραφών που θα της επιτρέψει να επαναφορτιστεί 1000 φορές.

Τι θα γίνει αν εμείς αυτή τη μπαταρία την βάλουμε να τροφοδοτήσει κύκλωμα 500ma ;

Θα δουλέψει εκτός προδιαγραφών και συνήθως αυτό οδηγεί στη μείωση των κύκλων φόρτισης - εκφόρτισής της π.χ. απο 1000 σε 500 κύκλους. Αυτό το ονομάζουμε στρεσάρισμα μπαταριών.

Επίσης δεν θα μπορέσει το κύκλωμα αυτό να λειτουργήσει κατά τα αναμενόμενα, διότι η ένταση του ρεύματος δεν θα είναι η ζητούμενη π.χ. 500ma.

Εδώ να θυμηθούμε ότι η Ένταση του ρεύματος δεδομένου κυκλώματος, εξαρτάται από την τάση της μπαταρίας (Volt) και την αντίσταση του κυκλώματος R (Ohm) στην οποία συνυπολογίζουμε και την εσωτερική αντίσταση της μπαταρίας r (Ohm) από τον τύπο   Ι=V/R

Τι προδιαγραφές σε C έχουν συνήθως οι μπαταρίες;

Αν δεν αναγράφεται διαφορετικά είναι 1C. Όλες οι Li-Ion ***fire π.χ. ultrafire, trustfire κ.λ.π. είναι 1C καθώς και οι ego, riva κ.λ.π.

Οι IMR είναι συνήθως 5-10C (High drain).
Οι aw ανάλογα με το μοντέλο είναι περισσότερο από 2C.

Και σε τι μας είναι χρήσιμα όλα αυτά;

Αν υπολογίσουμε την ένταση ρεύματος ενός η.τ. πχ τάση = 3,7V, αντίσταση = 2,5Ω άρα ένταση=V/R = 1,48 Αμπέρ συμπεραίνουμε ότι:

Για να έχει καλή λειτουργία η μπαταρία του θα πρέπει να είναι το ελάχιστο

1500mah αν είναι 1C ή
300mah αν είναι 5C (IMR)

Για να δουλέψει με LR (1,5Ω) ατμοποιητή Ι=3,7/1,5= 2,46Αμπέρ, ή μπαταρία θα πρέπει να είναι :

το ελάχιστο 2500mah σε 1C

500mah σε 5C (IMR).


Και γιατί τα εργοστάσια βγάζουν 510 με 250 mah 1C μπαταρία;


 Για το μέγεθος, γιατί λιγότερα mah -> μικρότερο μέγεθος.

Και ποιά είναι τα αρνητικά του;

Μικρή διάρκεια ζωής μπαταριών.

Αδύναμη λειτουργία.


Ευχαριστώ.

[Atmos]

Facts για μπαταρίες λιθίου:

- Είναι γνωστό ότι όταν δουλεύεις μπαταρίες λιθίου στο 0%-100% (τις αδειάζεις εντελώς και τις γεμίζεις εντελώς) μειώνεται η διάρκεια ζωής τους. Γι' αυτό και η Sony στα Vaio πλέον έχει εφαρμογή που φορτίζει τη μπαταρία μέχρι το 90% και δεν την αφήνει να πέσει κάτω από 10%. Οι κύκλοι αποφόρτισης/φόρτισης μπορεί μέχρι και να διπλασιαστούν. Όσοι έχετε Vaio ρίξτε μια ματιά στο Control Panel σας. Λέγεται Vaio Battery Care.

- Οι μπαταρίες λιθίου φορτίζουν μέχρι το 85-90% με σταθερό ρεύμα και μετά, επειδή δεν πρέπει να ξεπεράσει η τάση τα 4.2V μειώνεται το ρεύμα σταδιακά ώστε να μένει η τάση φόρτισης σταθερή και κάτω από αυτό το όριο. Η μπαταρία συνεχίζει και τραβάει ρεύμα με συνεχώς μειούμενους ρυθμούς μέχρι που σταματάει να τραβάει ρεύμα (Δε θα τραβήξει εκτός αν ανεβάσουμε την τάση που θα σημάνει υπερφόρτιση οπότε σταματάει η φόρτιση).

- Στο πρώτο κομμάτι (φόρτιση με σταθερό ρεύμα) άνετα μπορούμε να φορτίσουμε μια μπαταρία με ταχύτητα έως και 1C, δηλαδή με τόσα αμπέρ όσα και η χωρητικότητά τους. Μια μπαταρία 2000mAh, δεν υπάρχει λόγος να τη φορτίζετε στα 500mAh. Δεν κερδίζετε κάτι. Δεν είναι NiMH. Γι' αυτό δίνετε λεφτά για καλούς φορτιστές, για να φορτίζετε γρήγορα και με ασφάλεια. Φυσικά δε φορτίζεις στο 1Α μια μπαταρία 200mAh, είναι ανούσιο και ειδικά για τις λιθίου, είναι επικίνδυνο και χαζό.

- Οι φτηνοί αλλά και κάποιοι πιο ακριβοί φορτιστές (που οι κατασκευαστές τους ξέρουν τι τους γίνεται) δε γεμίζουν πλήρως τις μπαταρίες. Με τους φτηνούς αυτό συμβαίνει επειδή υλοποιούν μόνο το πρώτο κομμάτι της φόρτισης υπό σταθερό ρεύμα και σταματάνε μόλις η μπαταρία αγγίξει υπό φόρτιση τα 4.15 με 4.2 volt. Το θέμα είναι ότι κατά τη διάρκεια της φόρτισης η τάση που μετράμε στα άκρα μπαταρίας/φορτιστή είναι μεγαλύτερη από αυτή που θα έχει η μπαταρία όταν θα αποσυνδεθεί και θα είναι ήρεμη. Αυτό είναι λογικό γιατί η μπαταρία έχει εσωτερική αντίσταση και μάλιστα αυτή παρουσιάζεται πολύ μεγαλύτερη στη φόρτιση από ότι στην αποφόρτιση.

Για να το θέσω πιο απλά, θα δώσω ένα παράδειγμα με συγκεκριμένα νούμερα.
Έστω ότι έχουμε μια μπαταρία με εσωτερική αντίσταση 0.2Ω και θέλουμε να τη φορτίσουμε με σταθερό ρεύμα 1Α.
Τη μετράμε σε ηρεμία και βλέπουμε ότι βρίσκεται στα 3.3 volt.
Eφαρμόζουμε στα άκρα της σταθερό ρεύμα 1Α (αυτό γίνεται εύκολα πχ με ένα τρανζίστορ ισχύος).
Αν μετρήσουμε την τάση στα άκρα της ενώ δίνουμε αυτό το ρεύμα, βλέπουμε ότι η τάση είναι 3.5 volt. Αυτό είναι απόλυτα λογικό γιατί 1Α*0.2Ω=0.2V.
Όσο λοιπόν δίνουμε σταθερά ρεύμα 1Α υπάρχει μια διαφορά 0.2 V μεταξύ φόρτισης και τάσης που θα βλέπαμε σε ηρεμία.
Όταν όμως η τάση φόρτισης φτάσει στα 4.2 δε πρέπει να ανέβουμε παραπάνω γιατί τα θα αρχίσουν χημικές αντιδράσεις.
Θυμηθείτε όμως αν ξεσυνδέσουμε τώρα τη μπαταρία από το φορτιστή και τη μετρήσουμε θα δούμε 4.0v στα άκρα της.
Αν συνεχίσουμε να δίνουμε ρεύμα 1Α θα ανέβουμε πάνω από τα 4.2V.
Οπότε υπάρχουν δύο επιλογές:
Α) Σταματάμε τη φόρτιση.
Β) Μειώνουμε το ρεύμα σταδιακά για να γεμίσουμε το λίγο που έμεινε.

Οι φτηνοί σταματάν εδώ. Μάλιστα συνήθως έχουν πολύ μικρά ρεύματα φόρτισης ώστε η διαφορά ανάμεσα σε τάση φόρτισης και ηρεμίας (βλέπε την παραπάνω σχέση) να είναι πιο μικρή και να ελαχιστοποιείται η απώλεια. Έχω πχ στα χέρια μου έναν κινέζικο που φορτίζει στα 320mA και φτάνει τις 18650 που έχω στα 4.1V. Φυσικά για να φορτίσει μια 2000mAh κάνει 8-9 ώρες.

Οι πιο ακριβοί δουλεύουν με μεγάλα ρεύματα και στο τέλος μειώνουν το ρεύμα για να φτάσουν το 100%. Όμως οι πραγματικά καλοί, αν και μειώνουν το ρεύμα, δεν αγγίζουν το 100% για να πετύχουν καλύτερη μακροπρόθεσμη διάρκεια ζωής.  Αν δείτε πχ στα σχεδιαγράμματα , ο Xtar και ο Pillar, γεμίζουν με σταθερό ρεύμα (ευθεία στην αρχή), μετά προς το τέλος μειώνουν (παραβολή), και ενώ η παραβολή θα μπορούσε να συνεχίζει μέχρι να αγγίξει τον άξονα των x, ξαφνικά κόβεται απότομα. Αυτή είναι και η διακοπή πριν η φόρτιση φτάσει στο 100%. (Φτάνουν στο 90-95% θα έλεγα με μια πρόχειρη ματιά κι αν θέλουμε να το βρούμε ακριβώς πρέπει να υπολογίσουμε με ολοκληρώματα).

- Συμπέρασμα: Κάποιοι φορτιστές δε φορτίζουν πλήρως τις μπαταρίες που ναι μεν σημαίνει λιγότερη διάρκεια χρήσης αλλά παράλληλα σημαίνει και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Αντίθετα κάποιοι φορτιστές γεμίζουν τις μπαταρίες πλήρως, διαρκούν πιο πολύ αλλά φυσικά αυτό σημαίνει μικρότερη διάρκεια ζωής. Οπότε μη σας φαίνεται παράξενο αν οι μπαταρίες σας αντέχουν πιο λίγο, για τέτοιους καλούς φορτιστές είναι απόλυτα φυσιολογικό.

Τέλος, κάποια πράγματα που αφορούν την ασφάλεια (γιατί είδα πράγματα ποστ πριν που με τρόμαξαν):

- Δε τολμάμε καν να φορτίσουμε unprotected μπαταρία λιθίου ιόντων ή πολυμερών που έχει πέσει κάτω από 2.5volt. Οι κατασκευαστές λένε 3V. Ακριβώς επειδή είναι πολύ επικίνδυνο θέτουν το όριο 0.5 V παραπάνω. Όταν η μπαταρία έχει πέσει τόσο χαμηλά πάει να πει ότι έχουν συμβεί μη αναστρέψιμες χημικές διεργασίες στο εσωτερικό της που ουσιαστικά έχουν βραχυκυκλώσει μεγάλο μέρος της. Σε περίπτωση προσπάθειας φόρτισης υπάρχει κίνδυνος έκρηξης συνοδευόμενης από εκτόνωση με φωτιά η οποία δε σβήνει με τίποτα. Η μπαταρία λιθίου ιόντων ή πολυμερών, όταν σκάσει παράγει το δικό της οξυγόνο για την καύση και δε μπορείς να σβήσεις τον πίδακα της φωτιάς μέχρι να καταναλωθεί όλο το καύσιμο που τροφοδοτεί τη φωτιά. Δε θες κάτι τέτοιο να γίνει μέσα στο σπίτι σου. Οπότε αν σκέφτεστε τις μπαταρίες σας παραπάνω από την ασφάλειά σας, κάντε τουλάχιστον τα πειράματά σας στο μπαλκόνι. Οι πιο καινούργιες λιθίου μαγγανίου επίσης σκάνε αλλά δε συνοδεύονται από πίδακα φωτιάς. Εξού και το safer chemistry.

- Τα παραπάνω δεν ισχύουν με τις protected μπαταρίες. Πολύ συχνά το κύκλωμα προστασίας αποσυνδέει τη μπαταρία μόλις αυτή φτάσει στα 3 volt με αποτέλεσμα να βλέπουμε τάση 0 στα άκρα της εάν τη μετρήσουμε. Η μπορεί να δούμε μια χαμηλή τάση η οποία να μηδενίζεται μόλις πάμε να τραβήξουμε το παραμικρό ρεύμα. Κάποια συστήματα προστασία εμφανίζουν μια "αδύναμη" τάση στα άκρα ώστε να αναγνωριστεί η μπαταρία από τον έξυπνο φορτιστή και να πάρει μπρος η φόρτιση. Εάν η protected μπαταρία μας δείχνει 0 και ο φορτιστής δεν την αναγνωρίζει, τη συνδέουμε για δευτερόλεπτα με ένα μη έξυπνο/φτηνό φορτιστή ή τη συνδέουμε στιγμιαία παράλληλα με μια άλλη φορτισμένη μπαταρία. Στιγμιαία όμως γιατί τα ρεύματα από τη φορτισμένη στην αφόρτιστη είναι μεγάλα! Η εφαρμογή τάσης στα άκρα της θα μηδενίσει το κυκλωματάκι, θα ξανασυνδεθεί η μπαταρία στους πόλους της και ο έξυπνος φορτιστής μας θα μπορέσει να τη δει και να ξεκινήσει τη φόρτιση.

Σόρρυ για το σεντόνι αλλά νομίζω θα ξεκαθαρίσουν πολλά πράγματα στα μυαλά όσων έχετε διάθεση να τα διαβάσετε! 

[Vangos]

Υπάρχουν αρκετά νήματα στο φόρουμ σχετικά με την χρήση των επαναφορτιζόμενων μπαταριών για η.τ. Πρόσφατα άνοιξε αυτό http://e-kapnisma.gr/index.php/topic,6563.0.html το νήμα για μια είδηση από το ECF, ότι ένα μοντ έσκασε στο πρόσωπο του χρήστη, στέλνοντας τον στην εντατική. Δεν υπάρχουν νεώτερα για την υπόθεση, απ' όσο ξέρω, εκτός από το ότι χρησιμοποιούσε δύο μικρές μπαταρίες Tenergy LiFePo4 σε σειρά. Εξαιτίας αυτού θα δείτε επανειλημμένες προειδοποιήσεις στο κείμενο που ακολουθεί.

Το ECF μόνιμη ανάρτηση σχετικά με τη χρήση και την ασφάλεια των μπαταριών, η οποία ανανεώνεται με τα τελευταία στοιχεία. Πρόκειται για εξαιρετική δουλειά, που έχει συγκεντρωμένες όλες τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε για να αποφασίσουμε τι μπαταρίες θα πάρουμε, το πως πρέπει να τις χρησιμοποιούμε και κυρίως λέει τα πράγματα με το όνομα τους σχετικά με τους κινδύνους τόσο από τη χρήση (ορισμένων) μπαταριών, όσο και (ορισμένων) μοντς. Ίσως φαίνεται κάπως υπερβολικός ο τόνος σχετικά με τους κινδύνους, αλλά είναι καλύτερα να τρομάξουμε λίγο, παρά να ψαχνόμαστε μετά… Η σελίδα του ECF είναι αυτή http://www.e-cigarette-forum.com/forum/ecf-library/129569-rechargeable-batteries.html. Προσπάθησα να το μεταφράσω χωρίς τη χρήση αυτόματου translator, για να μπορεί να βγαίνει νόημα. Επίσης κράτησα τα περισσότερα τονισμένα σημεία όπως είναι στο πρωτότυπο.

Είναι μεγάλο κείμενο, αλλά αξίζει να το διαβάσει κανείς, γιατί δεν είναι μόνο θεωρητικό, αλλά έχει συμβουλές και οδηγίες για πρακτικά, καθημερινά θέματα για τους χρήστες η.τ. Για τους βιαστικούς προτείνω να διαβάσουν τις παραγράφους "Γιατί εκρήγνυνται οι μπαταρίες;" και "Είναι τα μοντς ασφαλή;"


Γενική συμβουλή

ΜΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ UNPROTECTED ΕΠΑΝΑΦΟΡΤΙΖΟΜΕΝΕΣ LI-ION ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ ΣΕ  ΜΟΝΤ
---ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ PROTECTED LI-ION ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ Η LI-MN---

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΜΟΝΟ ΕΠΑΝΑΦΟΡΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ - ΠΟΤΕ ΚΟΙΝΕΣ ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ

Η συμβουλή μας είναι ότι η καλύτερη και ασφαλέστερη επιλογή μπαταρίας για μοντς είναι οι επαναφορτιζόμενες AW IMR Li-Mn.

Είναι μπαταρίες "ασφαλούς χημείας" που δεν χρειάζονται κύκλωμα προστασίας και έχουν μεγάλη δυνατότητα ταχείας εκφόρτισης, πράγμα που σημαίνει ότι είναι ασφαλέστερες για χρήση σε συσκευές υψηλών απαιτήσεων σε ρεύμα, όπως οι ατμοποιητές.

Θεωρείται γενικά ότι η καλύτερη επιλογή είναι η μεγαλύτερη μπαταρία AW Li-Mn που μπορεί να χωρέσει στο μοντ.

Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι καμία επαναφορτιζόμενη μπαταρία λιθίου δεν μπορεί να θεωρηθεί "ασφαλής" - αυτό απλά δεν είναι δυνατόν. Όταν αναφερόμαστε σε "ασφαλέστερη" εννοούμε την ελαχιστοποίηση της πιθανότητας να σκάσει στο πρόσωπο ενός χρήστη που μόλις έβγαλε την μπαταρία από τον φορτιστή και την έβαλε σε μια συσκευή με υψηλές απαιτήσεις τροφοδοσίας, την οποία έχει μπροστά στο πρόσωπο του. Οι ατμοποιητές θεωρούνται συσκευές με υψηλές απαιτήσεις για αυτού του είδους τις μπαταρίες. Δεν αναφερόμαστε σε κανέναν  άλλο ορισμό σχετικής "ασφάλειας".

Όλες οι μπαταρίες λιθίου μπορούν να πάρουν φωτιά αν υποστούν κακή μεταχείριση. Αυτή μπορεί να είναι η υπερβολική φόρτιση τους, εξαιτίας ελαττωματικού φορτιστή, η τοποθέτηση τους σε περιορισμένο χώρο (όπως σε μοντ ή σε τσέπη) με τον διακόπτη λειτουργίας απασφαλισμένο, το βραχυκύκλωμα τους είτε με συνεχές πάτημα του κουμπιού είτε από βλάβη του μοντ, ή άλλη παρόμοια μεταχείριση.

Οι επαναφορτιζόμενες μπαταρίες λιθίου δεν είναι ασφαλείς με την απόλυτη έννοια και ποτέ δεν πρέπει να θεωρούνται ασφαλείς. Η ιδανική επαναφόρτιση τους πρέπει να γίνεται σε μεταλλική επιφάνεια για την περίπτωση φωτιάς και ποτέ δεν πρέπει να επαναφορτίζονται χωρίς επίβλεψη. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε μοντ που δεν έχει ειδικό διακόπτη κλεισίματος. Αν επιλέξετε να αγνοήσετε τα παραπάνω πρέπει να αποδεχθείτε και τις συνέπειες.

Οι επαναφορτιζόμενες μπαταρίες λιθίου δεν είναι απολύτως ασφαλείς, όπως δεν είναι απολύτως ασφαλές και ένα μοντ με τέτοιες μπαταρίες.

Χρησιμοποιείτε μόνο επαναφορτιζόμενες "ασφαλούς χημείας", όπως οι Li-Mn στα μοντς, ή μπαταρίες Li-Ion 3.7 volt με κύκλωμα προστασίας. Υψηλής ποιότητας Li-FePo4 μπορούν να χρησιμοποιηθούν - ΑΛΛΑ ΜΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ, όπως οι Tenergy γιατί έχουν πολύ χαμηλή κατάταξη C, συνήθως 1C, ενώ μιά 'πραγματική' Li-FePo4 έχει κατάταξη από 5C ως 10C.

Χρησιμοποιείτε μόνο επαναφορτιζόμενες μπαταρίες. Ποτέ μην χρησιμοποιείτε κοινές μπαταρίες σε οποιοδήποτε μοντ ή Η.Τ. Υπάρχει περίπτωση, αν μπερδευτούν με τις επαναφορτιζόμενες, φορτιστούν και χρησιμοποιηθούν, να εκραγούν αμέσως μόλις λειτουργήσει ο ατμοποιητής (και αυτό έχει συμβεί).

Το ίδιο φυσικά μπορεί να συμβεί και με μια επαναφορτιζόμενη Li-Ion χωρίς κύκλωμα προστασίας, αλλά η έκρηξη μιας κοινής μπαταρίας είναι ιδιαίτερα βίαιη γιατί δεν υπάρχουν τρύπες διαφυγής αερίων σ' αυτές. Σε έκρηξη μοντ με κοινές μπαταρίες που είχαν φορτιστεί κατά λάθος και χρησιμοποιήθηκαν στα 6 volt, αναφέρθηκε ότι είχε ως αποτέλεσμα σπασμένο σαγόνι και δόντια.

Η έκρηξη οφείλεται στην ανεξέλεγκτη διαφυγή θερμότητας όταν η μπαταρία υπερφορτιστεί και μετά κληθεί να λειτουργήσει σε συνθήκες τροφοδοσίας πάνω από τα όρια της (όπως συχνά είναι οι συνθήκες λειτουργίας της με ατμοποιητές, δεδομένου ότι οι περισσότερες μικρές μπαταρίες δεν μπορούν να παράσχουν με ασφάλεια αρκετό ρεύμα για έναν ατμοποιητή, ο οποίος μπορεί να απαιτήσει από 1 μέχρι και 2.5 amps). Οι μπαταρίες με κύκλωμα προστασίας έχουν ένα μικρό ηλεκτρονικό ενσωματωμένο κύκλωμα που ενεργοποιείται σε διάφορες περιπτώσεις βλάβης. Οι μπαταρίες Li-Mn (και μερικές LiFePo4) πάντως μπορούν να ανταπεξέλθουν σε μεγαλύτερα φορτία με ασφάλεια.

Όσο περισσότερες οι μπαταρίες και όσο περισσότερα τα volt, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος. Έχουν αναφερθεί περιστατικά με μία μπαταρία χωρίς προστασία, αλλά ο κίνδυνος αυξάνεται όταν υπάρχουν μπαταρίες σε σειρά. Στατιστικά, οι χρήστες που ανεβαίνουν στα 6 volt και πάνω έχουν περισσότερες πιθανότητες ατυχήματος.

Επειδή το κύκλωμα προστασίας σε μια μπαταρία Li-Ion μπορεί να πάθει βλάβη, οι Li-Mn ή οι υψηλής ποιότητας Li-FePo4 μπαταρίες είναι πραγματικά ασφαλέστερες. Μην χρησιμοποιείτε φτηνές Li-FePo4 μπαταρίες.

ΟΛΑ ΤΑ ΜΟΝΤΣ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΕΝΑΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΔΙΑΚΟΠΤΗ ON/OFF ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΙΑΚΟΠΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ.
ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΜΟΝΤΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΑΝΟΙΓΜΑΤΑ ΕΞΑΕΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥΣ ΚΑΠΑΚΙ ΑΠΟΣΠΩΜΕΝΟ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΚΡΗΞΗΣ.
ΜΗΝ ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΜΟΝΤΣ ΧΩΡΙΣ ΑΥΤΑ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ.

Επαναφορτιζόμενες μπαταρίες
Προτείνουμε για χρήση σε μοντς επαναφορτιζόμενες μπαταρίες Li-Mn ή άριστης ποιότητας Li-FePo4, που πρέπει να προτιμώνται από τις επαναφορτιζόμενες Li-Ion. Κατά σειρά:

1. AW IMR Li-Mn επαναφορτιζόμενες
2. AW Li-FePo4 επαναφορτιζόμενες (πρέπει να φορτίζονται σε ειδικό φορτιστή). Σημειώστε ότι οι μπαταρίες αυτές είναι κυρίως 3βολτες, άρα η τάση του συστήματος θα είναι χαμηλότερη από το κανονικό.
3. Καλής ποιότητας (όπως οι AW ή οι Pila) επαναφορτιζόμενες Li-Ion με κύκλωμα προστασίας.
4. Διάφορες επαναφορτιζόμενες Li-Ion με κύκλωμα προστασίας, από γνωστές μάρκες όπως Trust/Ultra/Sure fire.
5. Η τελευταία επιλογή είναι οι επαναφορτιζόμενες Li-Ion με κύκλωμα προστασίας χωρίς όνομα.
6. επαναφορτιζόμενες Li-Ion χωρίς κύκλωμα προστασίας δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται.
7. Κοινές μπαταρίες (μη επαναφορτιζόμενες) δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται.

Μπαταρίες Li-FePo4 μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφόσον είναι άριστης ποιότητας και έχουν κατάταξη 4C και πάνω.

Αν χρησιμοποιείτε μπαταρίες Li-Ion προτείνουμε αυτές που έχουν κύκλωμα προστασίας, καθώς οι απλές επαναφορτιζόμενες Li-Ion μπορούν να εκραγούν κάτω από ορισμένες συνθήκες (υπερφόρτιση, βραχυκύκλωμα, υπερβολική αποφόρτιση, υπερβολική τάση), τις οποίες τα κυκλώματα προστασίας μπορούν να αποτρέψουν. Η ανεξέλεγκτη διαφυγή θερμότητας (που έχει ως αποτέλεσμα την βίαιη αποβολή αερίων ή την έκρηξη) μπορεί να εμφανιστεί με τις μπαταρίες αυτές, καθώς έχουν συνήθως κατάταξη 1C, δηλαδή ο ρυθμός αποφόρτισης είναι ίσος με την χωρητικότητα τους - δεν υπάρχει δηλαδή αρκετή αποθηκευμένη ισχύς για να τροφοδοτήσουν επαρκώς έναν ατμοποιητή, ο οποίος απαιτεί περισσότερα αμπέρ απ' όσα μια μικρή μπαταρία Li-Ion μπορεί να παράσχει.

Δεν πρόκειται για συχνό φαινόμενο, αλλά συμβαίνει. Σημειώστε ότι η πιθανότητα εμφάνισης αυτού του είδους βλάβης μπορεί να ελαχιστοποιηθεί χρησιμοποιώντας όσο το δυνατόν μεγαλύτερης χωρητικότητας μπαταρίες μπορούμε να βρούμε, εφόσον αυτές δεν θα πιέζονται τόσο πολύ. Τα περισσότερα περιστατικά συμβαίνουν με μικρές μπαταρίες όπως οι RCR123, παρά με μεγάλες μπαταρίες, πιθανόν γι' αυτόν τον λόγο.

Τα κυκλώματα προστασίας ενεργοποιούνται και συνήθως σταματούν αυτά τα περιστατικά. Το κύκλωμα προστασίας είναι ενσωματωμένο στην μπαταρία - η χάλκινη επιφάνεια που βλέπουμε στον αρνητικό πόλο της μπαταρίας είναι το κάτω μέρος της βάσης της πλακέτας του κυκλώματος προστασίας. Γι'αυτό οι μπαταρίες με κύκλωμα προστασίας έχουν συνήθως μεγαλύτερο ύψος από αυτές χωρίς προστασία, καθώς το κύκλωμα πρέπει να προστεθεί στο κάτω μέρος τους.


Τύποι επαναφορτιζόμενων μπαταριών

Li-Ion
Αυτού του τύπου των 3,6 βολτ (ή 3 βόλτ στην περίπτωση των περισσότερων RCR123) είναι βασικά αυτές που χρησιμοποιούνται στα μοντς. Είναι ασφαλέστερο να χρησιμοποιούμε τις προστατευμένες εκδόσεις τους, δεδομένου ότι οι μπαταρίες Li-Ion είναι ευπαθείς σε θερμική απώλεια και βίαιη διαφυγή αερίων ή ακόμα και έκρηξη σε κάποιες περιπτώσεις. Το θερμό αέριο που εκτοξεύεται είναι υδρογόνο, το οποίο και μόνο του καίγεται πολύ έντονα. Επειδή είναι πιθανό το μοντ να εκραγεί μπροστά στο πρόσωπο του χρήστη, ο οποίος έχει μόλις φορτίσει και τοποθετήσει τις μπαταρίες, με το πρώτο πάτημα του κουμπιού, μπορεί να (και ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΗΔΗ ΕΧΕΙ) υποστεί άσχημο τραυματισμό, από μώλωπες στο πρόσωπο και τραυματισμούς ματιών μέχρι εγκαύματα από το αέριο.

Περιστατικό που συνέβη σε χρήστη φακού είχε ως αποτέλεσμα σοβαρή δηλητηρίαση που κράτησε αρκετές ημέρες, από την είσοδο των χημικών της μπαταρίας στις πληγές που του προκάλεσε η έκρηξη.

ΟΙ ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ ΑΥΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΗΤΙΚΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ – ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΜΟΝΟ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΕΣ LI-ION ΜΠΑΤΑΡΙΕΣ

Μια μπαταρία Li-Ion δεν παρουσιάζει «φαινόμενο μνήμης», άρα μπορεί να φορτιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του κύκλου εκφόρτισης χωρίς συνέπειες. Δεν χρειάζεται να φορτιστεί για πρώτη φορά πολύ ώρα, ούτε «στρώσιμο» κατά την πρώτη χρήση, δηλαδή μια πλήρη αποφόρτιση και μετά μια πλήρη φόρτιση. Αυτά τα φαινόμενα μνήμης εμφανίζονται σε άλλους τύπους μπαταριών, όπως οι NI-Cad και ΔΕΝ ΑΦΟΡΟΥΝ τις μπαταρίες Li-Ion.

Αυτές οι μπαταρίες έχουν ονομαστική τιμή 3,6 ή 3,7 βολτ (είναι το ίδιο πράγμα). Φορτίζονται πλήρως στα 4,2 βολτ και όταν αποφορτίζονται δεν πρέπει να πέφτουν κάτω από 3 βολτ, γιατί υφίστανται βλάβες. Μπορούν να επαναφορτιστούν οποτεδήποτε κατά τη διάρκεια του κύκλου αποφόρτισης, αφού δεν έχουν φαινόμενο μνήμης όπως οι παλιότερες Ni-Cad, και μάλιστα προτείνεται να τις επαναφορτίζουμε πριν από την πλήρη αποφόρτιση γιατί με αυτό παρατείνεται η διάρκεια ζωής τους. Θεωρητικά μπορούν να επαναφορτιστούν μέχρι 300 φορές, αλλά αυτό αναφέρεται σε ιδανικές συνθήκες – 150 φορτίσεις είναι πιο πιθανός αριθμός. Μην τις αφήνετε να αποφορτιστούν τελείως και θα ζήσουν περισσότερο.

Οι περισσότερες, αν και όχι όλες, οι μπαταρίες Li-Ion είναι στην πραγματικότητα Li-CoO2 (ή αλλιώς Li-Co), λιθίου-διοξειδίου του κοβαλτίου. Η αλήθεια είναι ότι όλες οι μπαταρίες στις οποίες αναφερόμαστε (Li-Ion, Li-Mn, Li-FePo4) είναι ουσιαστικά στοιχεία Li-Ion, αλλά χρησιμοποιούμε την ονομασία Li-Ion για τον τύπο Li-Co.

Οι μπαταρίες Li-Ion δεν έχουν καλό δείκτη C, για χρήση με συσκευές που απαιτούν υψηλή αποφόρτιση, όπως η τροφοδοσία ενός ατμοποιητή. Επίσης, όπως πολλά προϊόντα, οι μπαταρίες συχνά παρουσιάζονται με υπερτιμημένες δυνατότητες και η πραγματική κατάταξη τους είναι πλησιέστερα στο 0,5C και όχι στο 1C που δίνει πολλές φορές ο κατασκευαστής. Για παράδειγμα η τυπική πραγματική δυνατότητα αποφόρτισης μιας επαναφορτιζόμενης RCR123 είναι περίπου 500mA, δηλαδή μισό αμπέρ, το οποίο είναι προφανώς πολύ χαμηλό για να τροφοδοτήσει οποιονδήποτε ατμοποιητή, αφού αυτοί χρειάζονται από 1 αμπέρ και πάνω. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που οι μπαταρίες δεν αντέχουν – υποβάλλονται σε εξαντλητική χρήση. Οι μπαταρίες αυτές ουσιαστικά δεν κάνουν για τη δουλειά γιατί είναι πολύ μικρές. Το φυσικό μέγεθος είναι σημαντικό για μια μπαταρία.

Πλεονεκτήματα των Li-Ion
Χαμηλός δείκτης αυτό-αποφόρτισης (δηλ. διατηρούνται φορτισμένες όταν δεν χρησιμοποιούνται)
Δεν έχουν φαινόμενο μνήμης
Μεγάλη διάρκεια ζωής, περίπου 200-300 φορτίσεις
Φτηνές, σε σύγκριση με κάποιους άλλους τύπους

Μειονεκτήματα
Φτωχή απόδοση σε υψηλή αποφόρτιση
Συσκευές που απαιτούν μεγάλη τροφοδοσία (όπως τα η.τ.) συντομεύουν τη διάρκεια ζωής τους
Μπαταρίες χωρίς προστασία είναι επικίνδυνες σε απαιτητική χρήση και μπορεί να εκραγούν.
Τα ηλεκτρονικά κυκλώματα προστασίας μπορεί να χαλάσουν εξαιτίας στατικού ηλεκτρισμού ή ελαττωματικού φορτιστή, με αποτέλεσμα η μπαταρία να μην διαθέτει πλέον προστασία και  να μην υπάρχει καμία ένδειξη για να το καταλάβουμε.

IMR Li-Mn

Στους κατασκευαστές τους περιλαμβάνονται οι AW και BDL. Οι AW θεωρούνται καλύτερης ποιότητας. Οι μπαταρίες αυτού του τύπου είναι μάλλον απίθανο να εκραγούν κατά τη χρήση. Προτείνονται αντί για τις Li-Ion και δεν χρειάζονται κύκλωμα προστασίας. Είναι υψηλής ποιότητας και επομένως ακριβές – αλλά ό,τι πληρώνεις, παίρνεις.

Σημειώσεις
Δεν παρουσιάζουν φαινόμενο μνήμης

Προφυλάξεις
Έχουν δυνατότητα υψηλής αποφόρτισης και επομένως ίσως είναι καλό να υπάρχει κύκλωμα προστασίας στην κύρια συσκευή. Ο δείκτης αποφόρτισης είναι πολλές φορές 8C, πράγμα που σημαίνει ότι θα υπάρχουν διαθέσιμα πολλά αμπέρ σε περίπτωση βραχυκυκλώματος.
Υπερφορτίζονται από φορτιστές παλιάς τεχνολογίας και μπορεί να εκραγούν.
Η υπερφόρτιση (πάνω από 4,25 βολτ) μειώνει την διάρκεια ζωής τους, η οποία είναι 500 φορτίσεις, υπό ιδανικές συνθήκες.
Αποφόρτιση κάτω από τα 3,5 βολτ συντομεύει τον χρόνο ζωής τους.
Αν μια Li-Mn συνεχίσει να λειτουργεί κάτω από την ελάχιστη τάση, το στοιχείο παρουσιάζει αλλοιώσεις. Καθώς δεν υπάρχει κύκλωμα διακοπής της αποφόρτισης, όπως στις προστατευμένες Li-Ion, είναι θέμα που χρειάζεται προσοχή.


 Li-FePo4
Και αυτές έχουν "ασφαλή χημικά", είναι νεώτερης τεχνολογίας και ακριβότερες από τις Li-Ion. Η τεχνολογία τους είναι ασφαλής και δεν χρειάζονται κύκλωμα προστασίας. Κατασκευάζονται από την AW και είναι πολύ καλή επιλογή, καθώς έχουν την ικανότητα να αντέχουν το μεγάλο φορτίο ενός η.τ. Έχουν το ίδιο σχήμα με τις Li-Ion που χρησιμοποιούνται στα μοντς και είναι εξαιρετική εναλλακτική λύση, προτιμότερη απ' όλες τις απόψεις, πλην του κόστους - σημειώστε όμως τις δύο σημειώσεις παρακάτω.

Προσοχή: μερικές Li-FePo4 δεν είναι κατάλληλες, καθώς έχουν δείκτη αποφόρτισης μόνο 1C. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΠΟΛΥ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΟΙ.

Σημειώσεις
Πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής με 1.000 φορτίσεις σε ιδανικές συνθήκες.
Δεν παρουσιάζουν φαινόμενο μνήμης.
Φορτίζονται γρήγορα

Προφυλάξεις
Μην τις συνδέετε σε παράλληλη διάταξη
Να χρησιμοποιούνται μόνο δύο όταν συνδέονται σε σειρά.
Ο δείκτης αποφόρτισης είναι συνήθως 5 με 8C και μερικές φορές 10C, συνεπώς άνετα τροφοδοτούν αποτελεσματικά τους ατμοποιητές, αλλά χρειάζεται προσοχή για βραχυκυκλώματα. Για παράδειγμα η 26650 μπορεί να δώσει μέχρι 70 αμπερ σε περίπτωση βραχυκυκλώματος.

Ιδιαίτερες προφυλάξεις
Χρειάζονται ειδικό φορτιστή - διαφορετικό από τους άλλους τύπους.
Μερικές Li-FePo4 έχουν εξαιρετικά χαμηλό δείκτη αποφόρτισης, λιγότερο από 1C (πχ. οι Tenergy), και συνιστάται να ελέγχουμε τον δείκτη αυτόν πριν από την αγορά τους.
ΜΗΝ ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ αυτές τις χαμηλής ποιότητας μπαταρίες, αφού εκτός από τα υπόλοιπα φαίνεται ότι έχουν απόδοση χαμηλότερη ακόμα και από τις μικρές Li-Ion.

Οι LiFePo4 της AW θεωρούνται οι καλύτερες. Έχουν πολύ ψηλότερο δείκτη αποφόρτισης από τις Tenergy για παράδειγμα - οι μικρές Tenergy δεν είναι κατάλληλες γι' αυτή τη δουλειά.

ΠΡΟΣΟΧΗ: οι περισσότερες LiFePo4 λειτουργούν σε τάση αρκετά χαμηλότερη από τις ισοδύναμες Li-Ion, δηλαδή στα 3,2 βολτ και δεν μπορούν να φορτιστούν στους φορτιστές για Li-Ion. Η AW κατασκευάζει μια LiFePo4 στα 3,6 βολτ (την 14500) αλλά αυτό είναι η εξαίρεση. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα κάποιοι χρήστες να τις υπερφορτίσουν, αφού η ΜΕΓΙΣΤΗ τάση που μπορούν να έχουν είναι 3,6 βολτ, ενώ οι συνηθισμένοι φορτιστές για Li-Ion δίνουν 4,2 βολτ. Εξαιτίας αυτού, οι επαναφορτιζόμενες Li-Mn της AW θεωρούνται η καλύτερη επιλογή για μοντς.
ΠΟΤΕ μην βάζετε 3βολτες μπαταρίες σε φορτιστή 3,6 βολτ. Οι LiFePo4 με ελάχιστες εξαιρέσεις είναι 3βολτες μπαταρίες. Οι μπαταρίες μεγέθους RCR123 μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε σειρά για ονομαστική τάση 6 βολτ.


Ασφαλείς και λιγότερο ασφαλείς μπαταρίες σύμφωνα με το ECF

Δύο βασικοί παράγοντες λήφθησαν υπ΄όψη: η κατάταξη C και, στην περίπτωση των Li-Ion, το αν έχουν ενσωματωμένο κύκλωμα προστασίας. Οι προτεινόμενες μπαταρίες έχουν δείκτη  C μεγαλύτερο από 1amp/1000mA

1. Η μεγαλύτερη μπαταρία είναι η καλύτερη για ένα μοντ
2. Οι καλύτεροι κατασκευαστές είναι οι AW, Pila και Wolf Eyes
3. Οι καλύτεροι τύποι μπαταριών είναι κατά σειρά:
α)Li-Mn
β)Li-FePo4 με κατάταξη C τουλάχιστον 4C
γ)Li-Ion με κύκλωμα προστασίας


Κατάταξη ισχύος επαναφορτιζόμενων μπαταριών
Ο κρίσιμος παράγοντας για τη χρήση (επαναφορτιζόμενων μπαταριών) στα Η.Τ. μοντς είναι η κατάταξη σε C (ρεύμα αποφόρτισης). Η μικρότερη τιμή για ασφαλή και αποτελεσματική χρήση στο η.τ. είναι 1amp (1000mA), αλλά το επιθυμητό είναι η τιμή αυτή να είναι μεγαλύτερη - 2 amps (2000mA) ή περισσότερο, καθώς ένας ατμοποιητής συνήθως καταναλώνει 1 με 2Α.

Πίνακας κατάταξης C ανάλογα με το μέγεθος
1C ή λιγότερο: κακής ποιότητας Li-FePo4
1C (κατ'εκτίμηση) γενικά για Li-Ion, εκτός αν αναγράφεται διαφορετική τιμή
1,5C για ultra/trust/sure -fire Li-Ion
2C για AW ICR (Li-Ion)  (protected)
3c για BDL 10440 IMR (Li-Mn)
5C για BDL 14500 IMR (Li-Mn)
8C για AW 14500 και 16340 IMR (Li-Mn)
10C για AW 18650 IMR (Li-Mn)
10C για AW Li-FePo4

Οι Tenergy κλπ Li-FePo4 έχουν κατάταξη C μικρότερη από 0,55Α (~1C) και δεν κάνουν για χρήση σε η.τ.

Την μέγιστη αποφόρτιση βρίσκουμε με τον τύπο mAh/1000 X κατάταξη C
Παράδειγμα: μιά AW IMR Li-Mn 14500 έχει χωρητικότητα 600mAh. Η κατάταξη C είναι 8C, δηλαδή μπορεί να δώσει 8 φορές την χωρητικότητα της. Επομένως η μέγιστη αποφόρτιση είναι:

600 Χ 8 / 1000 = 4800 / 1000 = 4.8 amps

Αυτό δείχνει ότι είναι αρκετά δυνατή για να τροφοδοτήσει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα έναν ατμοποιητή - κάτι που μερικές 14500 δεν μπορούν να κάνουν. Με άλλα λόγια είναι λιγότερο πιθανό να σημειωθεί ανεξέλεγκτη απώλεια θερμότητας αν η μπαταρία παρουσιάσει εσωτερικό ελάττωμα την ώρα που τροφοδοτεί μια συσκευή που τραβάει σχετικά υψηλό φορτίο, όπως ο ατμοποιητής και δεν θα έχει μεγάλη πτώση της τάσης της όταν τροφοδοτεί τον ατμοποιητή.

Χρήσιμοι τύποι
Απαίτηση σε ρεύμα = τάση/αντίσταση
Π.χ. σε ένα μοντ που λειτουργεί στα 5 volt συνδέουμε έναν ατμοποιητή με αντίσταση 2.5Ω. Η απαίτηση σε ρεύμα είναι 5/2,5 = 2
άρα η μπαταρία πρέπει να παρέχει 2 amps.

Ενέργεια που καταναλώνεται από ατμοποιητές σε βατ = volts x amps, ή volts x volts /
αντίσταση
Παράδειγμα: ένα μοντ 5 βολτ παρέχει 2 amps στον ατμοποιητή με αντίσταση 2,5Ω. Ποιά είναι η ενέργεια;
5Χ2=10
Ο ατμοποιητής καταναλώνει 10 βατ
ή
5 Χ 5/2,5 = 10 βατ.

Γιατί εκρήγνυνται οι μπαταρίες;

Μέχρι πριν από λίγο καιρό δεν ήταν ξεκάθαρο, αλλά σήμερα είμαστε αρκετά σίγουροι για την απάντηση. Υπάρχουν αρκετές αιτίες αλλά, με μεγάλη διαφορά, η πιο πιθανή είναι η υπερβολική πίεση μια μπαταρίας που παρουσιάζει κάποιο ελάττωμα. Ακολουθούν οι απαντήσεις που έχουμε σήμερα, κατά σειρά πιθανότητας:

Η υπερβολική απαίτηση παροχής ρεύματος (σε αμπερ) από μια μπαταρία που δεν μπορεί να το παράσχει με ασφάλεια. Οι μικρές επαναφορτιζόμενες μπαταρίες συχνά δεν έχουν δυνατότητα αρκετά υψηλής αποφόρτισης ώστε να τροφοδοτήσουν με ασφάλεια έναν ατμοποιητή - δηλαδή, αν υπάρχει κάποιου είδους βλάβη ή ελάττωμα οπουδήποτε στην αλυσίδα:
ποιότητα κατασκευής/κύκλοι φόρτισης/συντήρηση μπαταρίας (αν έχει πέσει ή είναι χτυπημένη)/τοποθέτηση σε σειρά
η μπαταρία μπορεί να πάθει βλάβη και να παρουσιάσει ανεξέλεγκτη διαφυγή θερμότητας.

Οι μεγάλες μπαταρίες σπάνια παρουσιάζουν φαινόμενα βίαιης αποβολής αερίων/έκρηξης. Οι μικρές είναι συνήθως οι ένοχοι. Οι τύπου RCR123 έχουν στα συμβάντα αυτά μεγαλύτερο μερίδιο από αυτό που θα τους αναλογούσε, πιθανόν γιατί συνήθως θεωρούνται "λίγες" για τη δουλειά αυτή και χρησιμοποιούνται σε ζευγάρια. Ελάχιστες RCR123 είναι ικανές να τροφοδοτήσουν έναν ατμοποιητή με ασφάλεια. "Με ασφάλεια" σημαίνει ότι αν υπάρχει μια βλάβη κάπου (όπως στην αλυσίδα που αναφέρθηκε παραπάνω), η μπαταρία μπορεί να λειτουργήσει χωρίς κίνδυνο.

Δεν υπάρχει περιθώριο ασφαλείας στις περισσότερες από αυτές τις μικρές μπαταρίες. Αν πάρετε τη μεγαλύτερη μπαταρία που μπορείτε, ο παράγοντας ασφάλεια αυξάνεται θεαματικά, αλλά πολλές (πιθανόν οι περισσότερες) μικρές μπαταρίες δεν μπορούν να χειριστούν με ασφάλεια το φορτίο ενός ατμοποιητή.

2. Η τοποθέτηση τους σε σειρά για διπλασιασμό της τάσης, αυξάνει τον κίνδυνο. Εδώ υπάρχουν περισσότεροι παράγοντες που μπορούν να πάνε στραβά, όπως: διπλασιάζεται η πιθανότητα ελαττωματικής μπαταρίας αφού τώρα υπάρχουν δύο, κίνδυνος από το ζευγάρωμα δυο μπαταριών που δεν είναι απολύτως όμοιες σε όλα και από το ότι διπλασιάζεται η τάση, άρα και το ενεργειακό φορτίο.

3. Η χρήση μπαταριών λιθίου χωρίς κύκλωμα προστασίας είναι σαν να προκαλείς τον κίνδυνο. Μην το κάνετε. Χρησιμοποιήστε προστατευμένες επαναφορτιζόμενες μπαταρίες λιθίου (Li-Ion) ή καλύτερα ακόμα μπαταρίες με ασφαλή χημικά, όπως οι Li-Mn ή οι υψηλής ποιότητας Li-FePo4. Δεν έχουμε ακούσει για βλάβη Li-Mn, αν και σίγουρα μπορεί να συμβεί - καμία επαναφορτιζόμενη μπαταρία δεν είναι απόλυτα ασφαλής. Έχουμε μόνο μια αναφορά για Li-FePo4*, ενώ υπάρχουν δεκάδες αναφορές για βίαιες βλάβες (εκρήξεις) Li-Ion.

*Έχουμε και δεύτερη αναφορά για βλάβη Li-FePo4 την 21-1-2012. Δυστυχώς ήταν η χειρότερη έκρηξη μοντ μέχρι σήμερα, που προκάλεσε σοβαρό τραυματισμό. Ένα ζευγάρι μπαταριών Tenergy ήταν υπαίτιο - άρα οι προειδοποιήσεις μας ήταν σωστές.

4.Βλάβες του συστήματος μπορεί να παίξουν ρόλο, όπως ένας ελαττωματικός διακόπτης ή ένα μεταλλικό άκρο που ξύνει το προστατευτικό περίβλημα της μπαταρίας, επιτρέποντας την ύπαρξη ενός διαφορετικού αρνητικού ('ένα βραχυκύκλωμα' της μπαταριοθήκης), αλλά σήμερα θεωρείται ότι η πλειοψηφία των περιστατικών οφείλονται σε κάποιου είδους εσωτερική βλάβη της μπαταρίας.

Είναι τα μοντς ασφαλή;

Εξαρτάται τι εννοούμε. Από τα παραπάνω βλέπουμε ότι η ασφαλέστερη μπαταρία είναι η μεγαλύτερη μπαταρία με "ασφαλή χημικά" που μπορούμε να αγοράσουμε. Χρειαζόμαστε επίσης τον κατάλληλο φορτιστή. Καμιά μπαταρία δεν είναι απόλυτα ασφαλής και επομένως κανένα μοντ δεν μπορεί να θεωρηθεί απόλυτα ασφαλές, αλλά μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο στα ελάχιστα όρια αν ακολουθήσουμε την οδό της λογικής. Υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος απ' ότι μ' ένα η.τ. του εμπορίου γιατί οι μπαταρίες που χρησιμοποιούνται στα μοντς είναι αρκετά μεγάλες για να προκαλέσουν περισσότερα προβλήματα αν παρουσιάσουν βλάβη και επειδή τα η.τ. του εμπορίου είναι ασφαλέστερα λόγω διαφόρων παραγόντων, όπως το ενσωματωμένο κύκλωμα προστασίας.

Ας δούμε δύο περιπτώσεις:

Περίπτωση 1. Αν αγοράσετε: μία μεγάλη AW IMR Li-Mn μπαταρία (18650 και πάνω) με τον κατάλληλο φορτιστή, την χρησιμοποιείτε μόνη της και περιστασιακά ελέγχετε την μπαταρία και τον φορτιστή αν έχουν τη σωστή τάση, τότε είναι μάλλον απίθανο να σας τύχει κάποιο τέτοιο περιστατικό.

Αν όμως διαφοροποιηθεί κάποιος από τους 5 αυτούς παράγοντες, ο κίνδυνος αυξάνεται.

Περίπτωση 2. Αν χρησιμοποιήσετε δύο μικρές μπαταρίες Li-Ion χωρίς κύκλωμα προστασίας και σε σειρά, σε μια συμπαγούς κατασκευής μπαταριοθήκη με μικρό ή καθόλου εξαερισμό, με έναν φτηνό φορτιστή και δεν ελέγχετε ποτέ την τάση τους, τότε μάλλον διατρέχετε σοβαρό κίνδυνο.

Ας πούμε ότι η Περίπτωση 2 έχει δείκτη κινδύνου 100 καθώς δεν υπάρχουν και πολλά για να γίνει χειρότερη και η Περίπτωση 1 έχει δείκτη κινδύνου 10, πρακτικά τον μικρότερο. Όλα τα υπόλοιπα βρίσκονται κάπου ανάμεσα. Εσείς αποφασίζετε, με τις αγορές σας και τον τρόπο χρήσης που θέλετε να είστε στην κλίμακα αυτή.

Κανένα μοντ δεν είναι απολύτως ασφαλές και δεν μπορεί να είναι, εφόσον υπάρχουν μπαταρίες μέσα του, οι οποίες είναι δυνητικά μικρογραφίες ράβδων δυναμίτη. Δείτε τα βίντεο με τις εκρήξεις από μπαταρίες λιθίου και θα το καταλάβετε.

Αν το μοντ δεν έχει προδιαγραφές ασφαλείας, ο δείκτης κινδύνου αυξάνεται. Αν για παράδειγμα δεν έχει τρύπες για έξοδο των αερίων, η μπαταριοθήκη θα πρέπει κάπως να ανοίξει για να βγούν τα αέριο και αυτό θα γίνει με βίαιο τρόπο. Μια μικρή RCR123 έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει μια εκπληκτικά ισχυρή έκρηξη αν είναι τοποθετημένη σε μια συμπαγή, αεροστεγή θήκη. Καμία κανονική θήκη δεν είναι αρκετά δυνατή για να συγκρατήσει μέσα της μια έκρηξη - το αντίθετο συμβαίνει στην πραγματικότητα: όσο πιο γερή η θήκη, τόσο πιο ισχυρή η έκρηξη. Θα πρέπει το μοντ να είναι από ατσάλι 1,25 εκ. και περισσότερο για να συγκρατήσει μια τέτοια έκρηξη. Μια χειροβομβίδα είναι μια τέτοια μεταλλική θήκη με συμμετρικές αυλακώσεις για να διασκορπίζονται ομοιόμορφα τα θραύσματα.

Πρέπει να πάρετε όλα τα δυνατά μέτρα για να διασφαλίσετε ότι το μοντ σας δεν είναι μια ενδεχόμενη χειροβομβίδα. Κάθε απόφαση σας για το τι θα αγοράσετε έχει σοβαρό αντίκτυπο:
1. Μπορείτε να πάρετε μοντ με μεγαλύτερη μπαταρία;
2. Αγοράσατε μπαταρία AW Li-Mn ή κάτι φτηνότερο;
3. Αγοράσατε τον καλύτερο φορτιστή που μπορείτε να βρείτε ή τον φτηνότερο;
4. Έχετε πολύμετρο για να ελέγχετε την τάση μετά από φόρτιση περιστασιακά;
5. Το μοντ σας έχει προδιαγραφές ασφαλείας, όπως ας πούμε αρκετές τρύπες εξαερισμού;
6. Αν είναι μεταλλικός κύλινδρος, έχει καπάκι διαφυγής στο κάτω μέρος ή το πάνω μέρος του θα σκάσει πρώτα;

Συμπερασματικά, εσείς αποφασίζετε την κλίμακα του κινδύνου. Κάθε απόφαση που παίρνετε είτε μειώνει είτε αυξάνει τον κίνδυνο.

Μεταλλικά μοντς
Ένα μοντ με μεταλλική θήκη είναι ασφαλέστερο από κάποιο με εύθραυστη/πλαστική θήκη;

Η ερώτηση αυτή δεν μπορεί να απαντηθεί γιατί απαιτούνται εκτεταμένοι έλεγχοι διαφόρων τύπων. Είναι αλήθεια ότι οι τρύπες εξαερισμού δεν επαρκούν για να αποτρέψουν μια έκρηξη, αλλά θα πρέπει να τονιστεί ότι υπάρχουν αρκετές αναφορές εκρήξεων σύμφωνα με τις οποίες υπήρχε διαφυγή αερίου για αρκετά δευτερόλεπτα πριν από την έκρηξη, πράγμα που δείχνει ότι πιθανόν να δίνουν τουλάχιστον μια προειδοποίηση.

Φαίνεται λογικό, πάντως, ότι στην περίπτωση ενός μεταλλικού μοντ, το κάτω καπάκι πρέπει να είναι σημαντικά ασθενέστερο από το πάνω καπάκι και θα πρέπει να δρα σαν πώμα που πετάγεται λόγω της ισχυρής πίεσης του αερίου. Η προοπτική να πεταχτεί πρώτα το πάνω καπάκι δεν είναι ευχάριστη.

Υπάρχει τουλάχιστον ένα περιστατικό όπου το κάτω καπάκι πετάχτηκε και έτσι ελαχιστοποίησε τον τραυματισμό. Λόγω της αντίδρασης το μοντ ωθήθηκε προς το πρόσωπο με μια μικρή και απότομη κίνηση, αλλά ο τραυματισμός ήταν ελάχιστος, συγκρινόμενος με την περίπτωση όπου πετάγεται πρώτα το πάνω καπάκι ή διαλύεται η μπαταριοθήκη.

Στις 21-1-2012 συνέβη μια σοβαρή έκρηξη μοντ, στην οποία το πάνω μέρος του μεταλλικού μοντ έσκασε πρώτα, προκαλώντας σοβαρά τραύματα στο πρόσωπο και στέλνοντας το θύμα στην Εντατική.

ΜΗΝ ΑΓΝΟΕΙΤΕ ΤΙΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Ευχαριστούμε το φίλο WileECoyote που μπήκε στον κόπο κι έγραψε τη μεταφορά αυτής της ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ.